PROFIT GENERATING INVESTMENTS
Main page > News feed > Press

Zaman məfhumu ipotekanı sərfəli investisiya alətinə çevirir

r20

İpoteka daim cəmiyyətdə geniş diskussiyalara səbəb olub. Bəziləri 10-25 il ərzində kredit ödəməyi özləri üçün məqbul hesab etmir, bəziləri isə yekunda az qala 2 dəfə artıq məbləğ ödədiyini düşünərək ipoteka kreditinin sərfəli olmadığı qənaətinə gəlir.

“Renessans Palace” Yaşayış Kompleksində dekabrdan etibarən 10% ilkin ödənişlə 20 illik ipoteka tətbiq olunur. İpotekanın illik faiz dərəcəsi 8% təşkil edir. “Renessans Palace” yaşayış kompleksinin tikintisini həyata keçirən, regionun aparıcı developerlərindən olan “AS Group İnvestment” Şirkətlər Qrupunun Strateji araşdırmalar mərkəzinin ipoteka mövzusuna fərqli yanaşması var. “Məsələni biznesin “Qızıl Qanunu” prizmasından nəzərdən keçirmək daha məqsədəuyğundur. Bu gün alınan məbləğ, sabah alınan eyni məbləğdən daha çoxdur (Leonardo Pizanskiy, Fibonaççi, 1202-ci il). Sadə sözlərlə desək zaman pulu dəyərsizləşdirir”.

Pulun zaman dəyəri prinsipinə əsasən, iki çox vacib məqam ortaya çıxır:

• Maliyyə əməliyyatları apararkən pulun zaman dəyəri amilini mütləq nəzərə almaq lazımdır;

• Müxtəlif dövrlərdə əldə edilən pul vəsaitlərinin toplanaraq hər hansı qərarın qəbul edilməsi yanlışdır (uzunmüddətli maliyyə əməliyyatları mövqeyindən).

Bəs pulun zaman dəyərini necə hesablamalı?

Maliyyə idarəetməsində müxtəlif dövrlərdə əldə edilən pul vəsaitləri ilə işləmək məqsədi ilə onları hər hansı dövr üçün eyni dəyərə gətirirlər. Bunun üçün müxtəlif dövrlərdə əldə edilən vəsaitləri hər hansı dövrə hesablanmış diskont dərəcəsi ilə lazım olan dövrə yenidən hesablayırlar. Bu zaman 2 dəyərdən istifadə edilir:

- Gələcək dəyər (Future Value – FV) – indi əldə edilən vəsaitin müəyyən dövrdən sonrakı dəyəri;

- İndiki dəyər (Present Value – PV) – gələcəkdə əldə ediləcək vəsaitin indiki dəyəri. Buna diskontlaşdırılmış dəyər də demək olar.

İndiki dəyəri hesablamaq üçün aşağıdakı düsturdan istifadə edilir (ipoteka üçün uyğunlaşdırılıb):

PV=C1/(1+r)^n

PV – indiki dəyər, C1 – Aylıq ödəniş məbləği, r – diskont dərəcəsi, n – ödəniş aylarının sayı.

Müasir zamanda müxtəlif proqram təminatları rahatlıqla bu hesablamaları sizin yerinizə edir.

Burada yeni bir terminlə - Diskont dərəcəsi ilə rastlaşdıq. Bu investorun öz vəsaitini yatırım etməsini təmin edən gəlirlik dərəcəsidir. Bu faiz dərəcəsi bazarda mövcud olan depozit faiz dərəcəsindən yuxarı olmalıdır ki, investor vəsaitini banka yox, bu layihəyə yatırsın. Diskont dərəcəsi hesablanarkən təkcə depozit dərəcəsi yox, həmçinin Mərkəzi bankın uçot dərəcəsi, inflyasiya və bir çox digər amillər nəzərə alınır. Hesablamar üçün ölkəmiz üzrə diskont dərəcəsi sığorta olunan depozitlərin faiz dərəcəsi - 12% olaraq nəzərə alınacaq.

Bu terminləri aydınlaşdırdıqdan sonra 10/8/20 məhsulu ilə bir mənzilin üzərində hesablamalarımızı aparaq. Hesablamaların aydın olması üçün mənzilin bir kvadrat metrin qiymətini 1000 AZN səviyyəsində müəyyənləşdirək.

 

Mənzilin sahəsi 100 m2
Qiyməti 1 000 AZN/ m2
Mənzilin dəyəri 100 000 AZN

İpoteka

İlkin ödəniş 10%
İlkin ödəniş 100 000 AZN x 10% = 10 000 AZN
İpoteka kreditinin məbləği 100 000 AZN – 10 000 AZN = 90 000 AZN
Kreditin müddəti 20 il = 240 ay
Kreditin illik faiz dərəcəsi 8%
Aylıq ödəniş 752.80 AZN

 

İlk təəssüratda, 20 il ərzində 752.8 AZN ödəmək bir qədər ağır görsənir. Lakin, nəticə çıxartmağa tələsməyək. Hesablamalarımızı davam edək və adi qaydada yekunda nə qədər vəsait ödəniləcəyinə və mənzilin neçəyə başa gələcəyinə baxaq. Nəzərə alaq ki, ipoteka rəsmiləşdirilməsinə görə 1%, yəni 900 AZN əlavə xərc tələb olunur.

Aylıq ödəniş 752.80 AZN
Kredit üzrə toplam ödəniş 752.80 AZN x 240 ay = 180 672 AZN
Mənzilin yekun dəyəri 180 672 AZN + 10 000 AZN + 900 AZN = 191 572 AZN
Mənzilin 1 kv.m dəyəri 191 572 AZN / 100 m2 = 1 915.72 AZN/ m2


Yenə də, kv.m-i 1 000 AZN olan mənzilin 1 915.72 AZN-ə başa gəlməsi, yekunda əlavə 91.57% baha mənzil almaq anlamına gələ bilər. Amma yuxarıda haqqında danışdığımız pulun zaman dəyərini, yəni 20 il ərzində hər ay ödənilən ödənişlərin əsasında bugünkü dəyərinin neçə olacağını (Present Value) hesablayaq.

Aylıq diskont dərəcəsi, aylıq ödənişlərin sayı və aylıq ödənişin məbləğini nəzərə alaraq “Present Value” 68369 AZN təşkil edəcək.

İndi isə mənzilin bugünkü dəyərini hesablayaq:

Aylıq ödəniş 752.80 AZN
Indiki dəyər (Present Value) 68 369 AZN
Mənzilin cari yekun dəyəri 68 369 AZN + 10 000 AZN + 900 AZN = 79 269 AZN
Mənzilin 1 kv.m dəyəri 79 269 AZN / 100 m2 = 792.7 AZN/ m2


Deməli real bugünkü dəyərlə hesablasaq sizin mənzilinizin qiyməti 792.7 AZN, yəni 20.7% AZN ucuz başa gələcək.

Başqa sözlə desək, 100 m2 mənzili bu gün 10% ilkin ödəniş, illik 8% dərəcəsi ilə 20 illik kreditlə kv.m-i 1000 AZN-ə almaq, bu gün həmin mənzili 100% ödənişlə 792.7 AZN-ə almaq anlamına gəlir.

Beləliklə, hal-hazırda “Renessans Palace”-da tətbiq olunan 10/8/20 ipoteka məhsulu tək mənzilə ehtiyacı olanları üçün deyil, həm də sərfəli investisiya aləti axtaranlar üçün də çox əlverişli bir təklifdir. Onu da qeyd edək ki, bu hesablama daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımlarını və mənzilin istismarından əldə ediləcək gəliri nəzərə almır.

                                       “AS Group İnvestment” Şirkətlər Qrupunun Strateji araşdırmalar mərkəzi

bizimyol.info

marja.az

metbuat.net

koordinat.az

fins.az

echo.az

alkredit.az